Turkije

Actuele context: arbeidsrechten in Turkije

Turkije kent al sinds de militaire dictatuur van 1980-1983 lange tijd een buitengewoon repressieve vakbondswet en – praktijk, die het bijna onmogelijk maakt voor werknemers om in hun bedrijf een vakbond op te richten als de werkgever tegenwerkt. Zowel de opeenvolgende regeringen, als werkgevers en gele bonden hebben zich steeds verzet tegen een liberalisering van de vakbondswetgeving. Als gevolg daarvan is slechts een gering percentage van de Turkse werknemers georganiseerd. In een aantal sectoren(waaronder de metaalsector) komt daar nog bij dat sommige officieel erkende vakbonden in de praktijk als gele bond functioneren. Het gaat daarbij vooral om bonden die zijn aangesloten bij de federaties Türk İş en Hak İş. Deze vakbonden werken in sommige gevallen samen met de werkgever om te verhinderen dat werknemers zich organiseren in de vakbonden van de autonome vakcentrales zoals DISK en KESK.

Over het algemeen gesproken is er sprake van toenemende rechteloosheid waar het gaat over arbeidsrechten in Turkije. Constant worden er vakbondsleden ontslagen op het moment dat naar buiten komt dat er een vakbond is opgericht. Zelfs als dit ontslag als onrechtmatig wordt verklaard door de rechter zijn daar vervolgens geen consequenties aan verbonden. Ook in de nieuwe arbeidswetgeving die eind 2012 werd aangenomen is een institutionele verslechtering van de positie van vakbonden doorgevoerd. Hoewel de percentages die een vakbond in een bepaalde sector moet organiseren om legaal erkent te worden zijn verlaagd, zijn er tegelijkertijd verschillende sectoren samengevoegd. Hierdoor is het aantal arbeiders per sector fors toegenomen, wat maakt dat de genoemde verlaging in feite een percentuele verhoging betekent. Hierdoor dreigen bepaalde onafhankelijke bonden die volgens de oude wetgeving een voldoende percentage organiseerden illegaal gemaakt te worden (zie hier een analyse van de wetgeving vanuit de onafhankelijke vakbeweging). Daarnaast worden arbeidsrechten beperkt in een aantal specifieke sectoren zodra het de regering uitkomt, zoals onlangs voor het luchtvaartpersoneel.

De algemene trend is dat vooral leden van de onafhankelijke bonden die de regering bekritiseren structureel worden gearresteerd op basis van de antiterrorisme wetgeving (lidmaatschap van illegale Koerdische organisaties). De laatste 5 jaar zijn honderden vakbondsleden opgepakt onder de antiterrorisme wetgeving (KCK campagne).Hierbij blijken ook de vrouwennetwerken een specifiek doelwit van onderdrukking. Arbeidsrechtenschendingen in Turkije worden dan ook internationaal veroordeeld door zowel mensenrechten organisaties als internationale vakbondskoepels. Vanuit de Nederlandse vakbeweging worden er soms protest brieven opgesteld en is er onlangs door AbvaKabo FNV, AoB en FNV vakcentrale een gesprek aangevraagd met de Turkse ambassadeur in Nederland vanwege deze arbeidsrechtenschendingen.

 
 

TIE-Netherlands faciliteert verschillende solidariteitsprojecten tussen de Nederlandse en Turkse vakbeweging:

1. Vakbondsopbouw in nationale en internationale bedrijven in de Turkse metaalsector

TIE-Netherlands faciliteert sinds 2010 een samenwerkingsverband tussen de Werkgroep Internationale Solidariteit Metaal (WIS-Metaal) van FNV Bondgenoten en de onafhankelijke Turkse metaalbond Birlseik Metal-Is (BMIS).

BMIS is een kleine (10.000) maar zeer actieve vakbond met een lange geschiedenis en democratische structuren. BMIS ontstond in 1993 uit een fusie van de automobiel-arbeidersbond en de mijnwerkersbond van DISK. Birleşik Metal İş(BMIS) was in de jaren vóór de dictatuur een grote vakbond(of eigenlijk twee grote vakbonden). Tijdens de dictatuur is haar voorzitter geëxecuteerd, veel kaderleden zijn gevangen gezet en gemarteld, terwijl veel vakbondsleden gedwongen werden om collectief hun lidmaatschap van BMIS op te zeggen en lid te worden van Türk Metal, de metaalbond van Türk İş. Vanaf 1983 is BMIS weer heropgericht, maar door de repressieve wetgeving is het haar maar zeer moeizaam gelukt om de eigen organisatie weer op te bouwen.

Vanuit dat gegeven heeft TIE in 2009 kennis gemaakt met BMIS en –na onderzoek- besloten om gezamenlijk met de WIS-metaal een relatie op te bouwen en BMIS te steunen in het streven om een grote en representatieve vakbond te worden. Sinds dat moment zijn twee seminars georganiseerd tussen BMIS, FNV Bondgenoten en de Russische metaalvakbond MPRA (2010), 4 internationale seminars tussen BMIS en FNV bondgenoten (2011-2012), financiering van een deel van het organisingwerk ( 2012) en financiering van plaatselijke scholingen (2012).

Ondanks repressie vanuit de overheid en tegenwerking vanuit gele bonden, heeft BMIS de afgelopen 2 jaar enkele unieke successen behaald: het afsluiten van een CAO met betere voorwaarden dan de gele bond ( TurkIs), de overgang van de meerderheid van de werknemers van de BOSCH-fabriek van de gele bond naar BMIS en het winnen van een staking voor betere arbeidsvoorwaarden in een Turkse vrijhandelszone. In samenwerking met FNV bondgenoten ( wis metaal ) en TIE-Netherlands werd ook de eerste vakbondsscholing op het gebied van gezondheid en veiligheid op de werkplek voor de Turkse metaalsector georganiseerd. Zie voor artikelen over de genoemde projecten door betrokken kaderleden Tata Steel kaderleden Aydin Kavrar, Bert Zonneveld en Klaas Zwart.

 

2. Diversiteit aan het werk: uitwisseling tussen LHBT vakbondsleden uit Nederland en Turkije

De laatste jaren heeft een aantal LHBT-organisaties in Turkije contact gelegd met de Turkse vakbeweging. Wat betreft arbeidswetgeving valt er namelijk ook nog een en ander te verbeteren als het gaat over LHBT-rechten (rechten van lesbienes, homo’s, biseksuelen en trans* personen). Net als in de overige wetgeving is ook onder de arbeidswetgeving discriminatie op basis van seksuele oriëntatie of genderidentiteit niet verboden. Sterker nog: daar waar er mensen ontslagen zijn op basis van hun seksualiteit, werd dat niet als onrechtmatig bestempeld.

Uit een rapport van Amnesty International blijkt dat veel LHBT’s op hun werk niet voor hun seksuele voorkeur durven uitkomen – net als in Nederland overigens. En uit een enquête van Turkse LGBT organisatie KAOS GL blijkt dat 33% van de ondervraagde LHBTs wel een keer een baan is misgelopen vanwege zijn of haar seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Vooral voor trans-personen is hierbij het vinden van een baan ingewikkeld. Veel transgenders zien zich daarom gedwongen tot sekswerk. Kortom, wat betreft het opkomen voor de arbeidsrechten van LHBTs ligt er nog een schone taak voor de Turkse vakbeweging. En het is op dit punt dat de LHBT-groep van AbvaKabo, met ondersteuning van TIE-Netherlands, een uitwisselingsproject aan het opzetten is met activisten van LHBT organisaties en vakbonden uit Turkije.

Het project bestaat bestaan uit een uitwisseling tussen kaderleden van de homo-lesbische groep van de AbvaKabo en vertegenwoordigers van Turkse LGBT organisaties en vakbondsactivisten. In Turkije is het de LGBT organisatie KAOS GL die verantwoordelijk is voor de lokale implementatie van de activiteiten daar. Het achterliggende idee van de uitwisseling is dat de ervaringen van het opzetten van de homo- lesbische groep bij  AbvaKabo FNV in de Turkse context ook activisten kan inspireren om zich binnen de vakbeweging in te zetten voor een specifiek LHBT beleid. De eerder opgedane ervaringen van de kadergroep bij internationaal werk is hierbij belangrijke bagage. Een tweede component van de uitwisseling is het uitnodigen van de verantwoordelijken voor  LHBT-beleid van verschillende vakbondskoepels zoals PSI (Public Services International), EI (Education International) en ETUC (European Trade Union Confederation) . Hun inbreng zou de Turkse vakbeweging kunnen stimuleren om dit beleid te onderschrijven en zodoende de vakbeweging homo, lesbo, bi- en transvriendelijker te maken. De overwegingen van de ABVAKABO LHBT-groep komen echter niet alleen uit belangstelling om ervaringen uit te dragen bij een uitwisseling met de collega-LHBT-activisten en vakbondsleden uit Turkije. De ABVAKABO-groep ziet ook dat zo’n uitwisseling kan aansluiten bij onze eigen behoeften. Het project kan ertoe bijdragen dat kaderleden met een Turkse achtergrond bij de kadergroep worden betrokken en zo de diversiteit van de homo- en lesbo kadergroep wordt vergroot. Inmiddels is er al een delegatie uit van LGBT vakbondsactivisten uit Turkije in Nederland geweest en omgekeerd is een delegatie van de AbvaKabo afgereisd naar Ankara, Turkije voor een seminar voor het eerste seminar over LGBT vakbondsrechten in de geschiedenis van Turkije. Zie voor verslagen hier, hier en hier

 

3. Vakbondsvrouwen uit Nederland en Turkije in beweging

Tijdens een bezoek van AbvaKabo leden aan Ankara in de context van het Diversiteit aan het Werk project, werden contacten gelegd met het vrouwennetwerk van de KESK confederatie. Het vrouwennetwerk van de KESK is een van de meest recente doelwitten van de toenemende overheidsrepressie in Turkije. In aanloop naar de protesten op 8 maart (internationale vrouwendag) in 2012 werden verschillende vrouwen van dit netwerk gearresteerd (zie dit artikel op Bianet). Officieel omdat ze lid zouden zijn van een ‘illegale Koerdische organisatie’. In de praktijk omdat de vakbondsvrouwen kritisch zijn tegen de huidige Turkse regering die vrouwenrechten steeds verder inperkt (zie http://www.tie-netherlands.nl/node/3292).

Met de AbvaKabo delegatie waren we als internationale waarnemers aanwezig bij een van de rechtzaken die tegen de KESK vrouwen werd gevoerd. Ook werd in een bijeenkomst een intentie uitgesproken om een uitwisseling op te zetten om zowel het vrouwen vakbondswerk in Nederland (vrouwenbond en AbvaKabo) als in Turkije (van de KESK) te ondersteunen. Plannen worden op dit moment verder uitgewerkt. Zie oa. dit artikel op de site van TIE en dit artikel op de site van de vrouwenbond. 

Neem voor meer informatie over projecten van TIE-Netherlands in Turkije contact op met Marten van den Berge: marten@tie-netherlands.nl

 

 

Roze en Queer in ‘beweging’ in de vakbond: een workshop verslag

TIE-Netherlands faciliteert sinds september 2012 een uitwisseling tussen homo, lesbische, biseksuele en trans* (LGBT) vakbondsleden uit Turkije en Nederland (AbvaKabo FNV). De doelstelling is om bij te dragen aan betere arbeidsomstandigheden voor homo-, lesbo, bi- en trans* (LGBT) werknemers. In het kader van deze uitwisseling organiseerden we afgelopen zaterdag 1 juni een workshop in Amsterdam over LGBT/queer activisme in de vakbeweging  samen met twee activisten uit Turkije.

Turkse vakbonden organiseren werk onderbreking in protest tegen politie geweld

Sinds een aantal weken zijn er in Turkije massale protesten uitgebroken tegen de huidige AKP regering. Afgelopen weekeinde heeft de Turkse regering keihard ingegrepen om een einde te maken aan de protesten met honderden gearresteerden en gewonden tot gevolg. De Turkse vakbonden reageren vandaag met een werkonderbreking en voegen zich bij de demonstranten op straat. 

Eerste stappen op weg naar LGBT vakbondleden netwerk in Turkije. Een reisverslag.

TIE-Netherlands faciliteert sinds september 2012 een uitwisseling tussen homo, lesbische, biseksuele en trans* (LGBT) vakbondsleden uit Turkije en Nederland. De doelstelling is ombij te dragen aan betere arbeidsomstandigheden voor homo-, lesbo, bi- en transsexuele werknemers. In het kader van deze uitwisseling reisden we afgelopen 17 mei we met een delegatie van AbvaKabo en AOb naar Ankara, Turkije. Lees hieronder het reisverslag.

Vakbonden staken in solidariteit met de protesten in Turkije

Sinds een aantal dagen zijn er massale protesten uitgebroken in Turkije tegen de huidige AKP regering. De vakbonden hielden zich tot nu toe afzijdig, maar nu hebben verschillende sectoren uit de vakbeweging stakingen afgekondigd in solidariteit met de protesten. De betrokkenheid van de vakbeweging in de protesten zou wel eens een omslagpunt kunnen betekenen.

"Ik ben lesbisch, moeder en vakbondsactiviste". AbvaKabo FNV in de bres voor LGBT vakbondsrechten in Turkije

Donderdag 14 Maart reisde een delegatie van de homo-lesbische groep van de AbvaKabo voor de tweede keer af naar Ankara, Turkije. Het belangrijkste programma onderdeel was een seminar over vakbondsrechten op zaterdag 16 maart. Namens AbvaKabo/FNV Vrouw zou Lili Brouwer hierbij een presentatie houden over hoe zowel vrouwen als LGBT’s binnen de Nederlandse vakbeweging zich organiseren, over wat ze bereikt hebben en welke uitdagingen er nog bestaan om hun punten goed op de bondsagenda te krijgen. Ze vertelde hierbij vanuit haar eigen ervaring: “ik ben lesbisch, moeder en vakbondsactiviste”.

SP stelt kamervragen over repressie tegen Turkse vakbeweging nav gesprek TIE/AbvaKaboFNV

Eerder deze maand berichtte TIE-Netherlands over de massale arrestaties in Turkije van vakbondsleden van de KESK. In 28 verschillende steden werden 167 arrestatiebevelen uitgevaardigd en uiteindelijk 112 vakbondsleden gearresteerd. Hierop vroeg TIE samen met een delegatie van AbvaKabo FNV een gesprek aan met de buitenlandfractie van de Socialistische Partij. Deze week stelde de SP in de personen van Sadet Karabulut en Harry van Bommel kamervragen over de kwestie aan de ministers van Buitenlandse Zaken en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Persbericht van de Turkse confederatie KESK over de massale arrestatie van hun leden

Op dinsdag 19 februari 2013 werden wederom tientallen leden van de onafhankelijke ambtenaren confederatie KESK opgepakt door heel Turkije. Lees hieronder het persbericht wat de KESK hierover liet uitgaan “Wij zien deze operatie als weer een bewijs van de anti- democratische opstelling van de AKP regering tegen oppositionele groepen. We willen echter laten weten dat we ons niet de mond zullen later snoeren over deze illegale intimidatie die ten doel heeft onze strijd voor arbeidsrechten en democratie te frustreren”.

AbvaKabo in de bres voor vrouwen- en LGBT vakbondsactivisten in Turkije

Onder begeleiding van TIE Nederland reisde op woensdag 12 december een delegatie van AbvaKabo af naar Turkije. Op het programma stonden een solidariteitsbetuiging aan de gedetineerde vakbondsvrouwen van de KESK confederatie (onafhankelijke vakcentrale van ambtenaren bonden) en participatie in een seminar over LGBT vakbondsrechten. 

Leden van Turkse Metaalbond Birlesik Metal gewond na hardhandig ingrijpen Turkse politie

Vandaag, 15 januari, zijn de leden van onafhankelijke Turkse Metaalbond Birlesik Metal Is gewond geraakt na een gewelddadig politie optreden. De politie trad op nadat de arbeiders protesteerden tegen de stakingsbrekers die het metaal bedrijf Daiyang SK Metal uit Korea had laten overkomen. 

"Hey, wat doen die flikkers hier eigenlijk?" Turkse LGBT vakbondsactivisten delen hun ervaringen.

Samen met de homo-lesbische groep van AbvaKabo zette TIE Nederland een uitwisseling op tussen LGBT vakbondsactivisten uit Nederland en Turkije. De uitwisseling is erop gericht om de vakbonden (meer) inclusief te maken voor homo, lesbo, bi- en trans mensen, en hen tegelijkertijd te stimuleren om zich op de werkvloer (beter) in te zetten tegen discriminatie op basis van seksuele oriëntatie en gender identiteit. Op vrijdag 23 november bezochten 2 Turkse activisten Nederland en deelden hun ervaringen in een workshop bij de AbvaKabo.

Gevangengenomen vrouwelijke vakbondsactivisten berecht in Turkije

Eerder berichtte TIE over de vrouwelijke vakbondsleden die werden opgepakt in Turkije in de aanloop naar protesten tijdens internationale vrouwendag, 8 maart jongstleden. Ongeveer 8 maanden moesten de vrouwen wachten op hun berechting. Gisteren werden 6 van de 9 vrouwen werden vrijgesproken, 3 zitten nog steeds vast. Hierbij het verslag wat we ontvingen van de internationale afdeling van de onderwijsbond Egitim-Sen (in het Engels).

TIE ontvangt brief van gevangengenomen vakbondsleden in Turkije

Namens TIE hebben we al meerdere keren de noodklok geluid over de toenemende repressie in Turkije tegen de onafhankelijke vakbeweging (zie: http://www.tie-netherlands.nl/node/2944 & http://www.tie-netherlands.nl/node/2940). Verschillende vakbondsleden waar we in Turkije contact mee hebben zitten inmiddels in de gevangenis vanwege hun vakbondsactivisme. Onlangs ontvingen we van twee van hen een brief vanuit de gevangenis in Ankara. Hierin geven de algemeen directeur en de voorzitter van de vrouwenafdeling van de lerarenbond Egitim-Sen hun visie op hun gevangenneming en de repressie tegen de onafhankelijke vakbeweging in het algemeen. Ze vroegen ons de brief te verspreiden: bij deze de Nederlandse vertaling.

TIE Nederland en AbvaKabo zetten uitwisselingsproject op met Turkse vakbonden en LHBT organisaties ter bestrijding van discriminatie op basis van seksuele oriëntatie en gender identiteit

Het hangt nog even van de financiering af of het project echt doorgaat, maar de samenwerking van de ABVAKABO LHBT-groep met Turkse vakbonds- en LHBT-organisaties lijkt nu al inspiratie op te leveren voor zowel de Nederlandse als de Turkse betrokkenen. Dat is al duidelijk vast te stellen aan de hand van een oriënterend bezoek aan Turkije dat TIE-Netherlands organiseerde in samenwerking met de ABVAKABO LHBT-groep.

Grootste arrestatiegolf van vakbondsleden in Turkije sinds de dictatuur

In de nacht van 25 op 26 juni zijn in verschillende delen van Turkije meer dan 70 vakbondsleden opgepakt. Allen waren lid van de onafhankelijke confederatie KESK (ambtenaren) en verschillende aan de KESK gerelateerde bonden.

De eerste staking in de Europese Vrijhandelszone in Turkije gewonnen door leden van de onafhankelijke metaalbond Birlesik Metal-Is.

De eerste staking in de Europese Vrijhandelszone in Turkije gewonnen door leden van de onafhankelijke metaalbond Birlesik Metal-Is.

Nadat Birlesik vorige maand een enorm succes behaalde door de overname van de BOSCH fabriek op de gele bond, en daarmee hun leden aantal aanzienlijk zag toenemen, heeft Birlesik deze week als eerste vakbond in de geschiedenis van Turkije een CAO afgedwongen in een vrijhandelszone. Dit is een vertaling van het persbericht wat ons gisteren bereikte:

Kaderlid Tata Steel maakt kennis met Turkse vakbond

Seminar over productiemapping met Turkse metaalbond BMIS

“Mijn kennis van de Turkse vakbeweging was eigenlijk nihil. Ik wist alleen de namen van de vakbonden. Via de Turkse media had ik mij een bepaald beeld gevormd. Tot mijn verrassing gaf de cursusleider, Mehmet Beşeli, op een hele leuke manier les.  Je verveelde je geen moment en hij was zeer geduldig.”

Eerste seminar Veiligheid en Gezondheid voor bond Turkije

Eind januari reisde kaderlid Bert Zonneveld met TIE naar Turkije om een seminar over Veiligheid en Gezondheid te verzorgen voor de metaalbond BMIS. Het was de eerste keer dat het thema binnen de bond aan de orde kwam. Bert, werkzaam bij Tata Steel en actief in de WIS Metaal, is ervaringsdeskundige op het thema. 

Vakbondslente in Turkije

 
Bosch-Turkije binnen twee dagen georganiseerd

De Turkse metaalbond BMIS krijgt sinds begin 2011 ondersteuning van de Werkgroep Internationale Solidariteit (WIS) metaal van FNV Bondgenoten en TIE-Netherlands. De samenwerking is gericht og scholing en uitwisselingen over kaderopbouw, veiligheid en gezondheid, organising en vrouwenbeleid. Deze maand berichtte BMIS dat het ledental van BMIS in één klap flink is toegenomen door de massale inschrijving van werknemers bij het bedrijf BOSCH in Bursa. Klaas Zwart, kaderlid bij Tata Steel: “Het is ongelooflijk knap van die jongens en meiden van BMIS die bezig zijn met de opbouw van een vakbeweging die voor mensen knokt, dat ze dit bereikt hebben!”

“Een warme douche”: Organising in metaalsector in Turkije

FNV Bondgenoten heeft samen met de Turkse metaalvakbond Birleşik Metal-İş (BMIS) en TIE-Nederland een project in Turkije. Het project steunt Birleşik bij het organiseren van bedrijven door middel van scholing en uitwisseling van evaringen. Klaas Zwart, kaderlid bij Tata Steel in IJmuiden en lid van de WIS-Metaal, was hiervoor de afgelopen tijd twee keer in Turkije: “In Nederland klagen wij veel, maar in Turkije zie je dat de mensen veel creativiteit aanwenden om dingen te verbeteren en te veranderen. Daar ligt hun perspectief. In vergelijking met Nederland voelt dat als een warme douche, heel prettig om mee te maken.”

1 mei demonstratie in Istanbul

 

Bekijk alle foto's van de BMIS op de 1 Mei demonstratie in Istanbul op http://www.birlesikmetal.org/album/2011/2011-05-01_taksim/index.html

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren