Verder op de ingeslagen Roze weg: LGBT vakbondsnetwerk in Turkije breidt zich verder uit

Printervriendelijke versieSend by email

TIE-Netherlands faciliteert sinds september 2012 een uitwisseling tussen lesbische homo, biseksuele en trans* (LHBT) vakbondsleden uit Turkije en Nederland. De doelstelling is om LHBT vakbondsrechten beter op de agenda van de vakbeweging te krijgen en daarmee bij te dragen aan betere arbeidsomstandigheden voor homo-, lesbo, bi- en transseksuele werknemers. In 2012 en 2013 werden verschillende uitwisselingsmomenten georganiseerd waarbij LHBT vakbondsactivisten uit Turkije Nederland bezochten en andersom (zie verslagen onder andere hier, hier en hier). Een van de mooie resultaten is dat er inmiddels een (informeel) LHBT vakbondsledennetwerk in Turkije is opgericht voor het eerst in de geschiedenis van de Turkse vakbeweging. Tijdens de laatste bijeenkomst met dit netwerk in Juni bleek dat ze nog de behoefte hadden om te praten over aanpak en strategie. Het is prachtig om te denken over LHBT-werk binnen een vakbond, maar hoe zou je dat kunnen starten? En op welke manier kan je activiteiten opzetten?

Alhoewel alle projectactiviteiten eigenlijk al afgerond waren bleek er gelukkig nog wat extra financiering beschikbaar te zijn voor nog een laatste meeting. Deze vond plaats afgelopen zondag 6 oktober in het kantoor van de onafhankelijke Turkse lerarenbond Egitim-sen in Istanbul. Vanuit de AbvaKabo LHBT groep reisde Michiel Odijk naar Istanbul om met de LHBT vakbondsactivisten uit Turkije in gesprek te gaan over hoe men in Nederland een LHBT netwerk in de vakbond had opgezet. Tijdens de workshop stonden dan ook strategie en aanpak centraal. De workshop zou plaatsvinden van elf uur ’s ochtends tot  vijf in de namiddag. Een behoorlijk lange periode, dus van te voren hadden we al besproken dat het goed zou zijn om niet de hele tijd in dezelfde setting bezig te zijn. Een pauzeprogramma met wat  creatiefs, dat leek ons prettig als onderbreking. Met dans of muziek, bijvoorbeeld. En het zou goed zijn als de vragen wat concreet zouden zijn, dus er was door Michiel een overzicht gemaakt van wat  de Abvakabo-groep had bereikt, dan konden de vragen concreet worden.

Turkse cafetaria?

Met zo'n vijfentwintig deelnemenden uit Istanbul zelf, uit Ankara, Eskişehir én uit Turks Cyprus was er over belangstelling zeker niet te klagen. Helaas bleek op de dag zelf dat de communicatie niet helemaal soepel was gelopen. Het overzicht van Michiel was vertaald, maar nog niet verspreid onder de (potentiële) deelnemenden. Ook ontbrak er een concreet voorstel voor een pauzeprogramma.  Gelukkig was er wel een lijstje met een aantal aandachtspunten bij het uitstippelen van een strategie, en terwijl de lijst werd uitgedeeld, zijn we begonnen om een paar van die aandachtspunten te bespreken. Hierbij was het vooral Michiel die het overzicht uitlegde en waarbij de toehoorders vragen stelden als zaken niet gelijk duidelijk waren.

Een van die vragen ging over het ‘cafetariamodel’, een manier van inrichtring van verlofmogelijkheden waarbij veel vrijheid is voor de werknemer voor allerlei combinaties en waarin de graad van verwantschap niet meer het maatgevend criterium is om verlof te krijgen. Het is een vakterm, maar na uitleg begrepen de LGBT (vakbonds-)activisten uit Turkije ook prima wat ermee bedoeld werd.

Er was verwondering over het feit dat de Nederlandse LGBT-vakbondsgroepen en -activiteiten zo weinig aandacht krijgen in de LGBT media. “Jullie hebben zo veel bereikt, jullie doen zo veel: waarom wordt er niet meer aandacht aan jullie besteed?” Een lastige vraag, en over het antwoord valt zonder meer diepgaande analyse alleen maar te speculeren. Is er misschien iemand die een leuk onderwerp zoekt voor een afstudeerscriptie of een promotie-onderzoek? Wij hadden in ieder geval het idee dat voor een deel de verklaring gezocht kan worden in de ruk naar rechts die zich in de afgelopen dertig jaar binnen de LGBT-media heeft voorgedaan, en het feit dat de vakbeweging  ondanks het feit dat die geassocieerd wordt met een sociaaldemocratische traditie, toch vaak als traditionele stoffige organisaties worden ervaren.

‘Dat gaat nooit lukken!’

De lunch werd gebracht in onze vergaderruimte en toen na het verorberen ervan het logisch leek om met dezelfde werkvorm de hele dag verder te gaan, brachten we een alternatief ter sprake. Het zou leuk zijn als de deelnemenden in subgroepjes zich zouden buigen over het actieplan dat de vorige keer was opgesteld, en als ze aan de hand daarvan zouden bespreken op welke manier ze dat wilden aanpakken; dat zou een steviger basis geven voor een verder plenair gesprek over strategieën. Dat voorstel werd aan de vergadering voorgelegd, waarop er een verhitte discussie ontstond over de mogelijkheden om invloed te hebben in de vakbond. Toen wreekte zich opeens ook dat niet alle aanwezigen bij het opstellen van, en het denken over, het actieplan betrokken waren geweest en pas in zo;n laat stadium ermee werd geconfronteerd. “Als je alleen al kijkt naar één zo'n actie, daar is instemming voor nodig van het vakbondsbestuur! Dat gaat nooit lukken!” Voor en tegenstanders van het actieplan startten daarop een wat warrige discussie over de haalbaarheid en strategie van de plannen waarbij de vertaling naar het Nederlands ingewikkeld werd en opeens duidelijk werd dat er niemand als vergaderingsvoorzitter was aangewezen.

Gelukkig was het mogelijk om het pessimisme te doorbreken door behandeling van een aantal andere “aandachtspunten bij strategiebepaling van een LGBT-vakbondsgroep” ─ het lijstje met punten dat we hadden voorbereid voor het geval het gesprek stil zou vallen. Een paar opmerkingen bracht een blik van herkenning teweeg, en de sessie ging verder, plenair, en opnieuw constructief.

Verder op de ingeslagen Roze weg.

In het laatste deel van de workshop werden er afspraken gemaakt over de verdere activiteiten. Interne afspraken om de groep beter te organiseren, zoals het inrichten van een intern mailinglijst en een besloten facebookgroep. De Turkse LGBT-organisatie KAOS GL vertelde dat haar bestuur het jaar 2014 had uitgeroepen tot ‘vakbondsjaar’: een jaar om extra de aandacht te vestigen op LGBT-onderwerpen binnen de vakbond en om het nieuw opgerichte LGBT- vakbondsledennetwerk verder te ondersteunen.

Ook zal binnenkort een Nationaal Onderwijsforum worden georganiseerd door de onderwijsbond Eğitim Sen. Er werden plannen gemaakt om tijdens dat forum een gezamenlijke workshop te geven over seksuele en genderdiversiteit. Ook werd er een initiatief gepresenteerd voor een LGBT-groep binnen de Instanbulse afdeling van de onderwijsbond Eğitim Sen ─ de allereerste LGBT-vakbondsgroep in de Turkse geschiedenis! Inmiddels heeft hun eerste bijeenkomst plaats gevonden (zie artikel hier) en zijn ze vol plannen om hun positie binnen de bond verder te versterken en zo seksuele en gender identiteit op de vakbondsagenda te krijgen. En zo werd de workshop en daarmee het project afgesloten met een mooie lijst resultaten.

Dat het project nu is afgelopen wil niet zeggen dat de betrokkenheid van TIE-Netherlands en AbvaKabo FNV stopt. Tijdens de workshop gaven de Turkse deelnemenden aan dat ze graag in contact zouden blijven, en vooral zijn geïnteresseerd in onderwijs- en voorlichtingsmateriaal over seksuele diversiteit en genderidentiteiten. We zullen dit uiteraard kortsluiten met de roze groep van de AOb.

Bovendien heeft de Europese Unie inmiddels een projectaanvraag goedgekeurd om de positie van LGBTs op de werkvloer in Turkije  verder te ondersteunen. Hoewel de workshop dus de laatste activiteit binnen het TIE-Nl/Abvakabo-project 2012 was, gaan we binnenkort gewoon verder op de ingeslagen (roze) weg.

 

Onder het oog van trans-activisten

 

Met een aantal van de deelnemenden ─ degene die niet onmiddellijk terug hoefden naar een vliegveld of station ─ hebben we na de workshop nog een borrel gedronken in de bovenverdieping van een boekwinkel. Niet alleen werd hier drank geserveerd en mocht er gerookt worden, maar er hing ook een affiche aan de wand met een uitgebreide portrettengalerij van allerlei (historische) Turkse trans-activisten. Dat zal je in Nederland niet snel tegenkomen, zo'n locatie. In prima sfeer van vriendschap en solidariteit werd de dag besloten; men vond het een zinvolle bijeenkomst. Natuurlijk blijft er nog veel te bespreken over LGBT-vakbondsbeleid: van het lijstje van aandachtspunten hadden we nog niet een kwart besproken. En zo ontstond een idee om de ervaringen te bundelen in een boek.

 

Geschreven door: Michiel  Odijk (Abvakabo FNV) en Marten van den Berge (TIE-Netherlands).

Zie voor het verslag van KAOS GL over deze activiteit het artikel LGBT Rights are Union Rights

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren