Zwangerschap op het werk in Wit Rusland: "In alle seminars over veiligheid had ik nog nooit zo veel geleerd”

Printervriendelijke versieSend by email

De wetgeving in Wit Rusland is niet slecht waar het gaat over rechten van zwangere en borst voedende vrouwen op het werk. Helaas is de praktijk vaak anders. Dat komt ook doordat vrouwen en mannen weinig kennis hebben over hun rechten op dit gebied. Dankzij de veiligheidsseminars van kaderleden Ton Kitzen en Wim Dekkers bouwen kaderleden en veiligheidsinspecteurs van de Wit Russische vakbond BKDP zelf kennis op over veiligheid en zwangerschap op het werk.

Van 6 tot 9 december waren Ton en Wim in Wit Rusland voor hun laatste seminar Veiligheid, Gezondheid en Welzijn van dit jaar. Het seminar is onderdeel van een programma waarin lokale trainers getraind worden op dit gebied. In 2013 gaven deze lokale trainers zelf trainingen aan andere trainers, kaderleden en inspecteurs. Ton en Wim begeleidden hen hierbij. Het door Ton en Wim geschreven handboek fungeerde als achtergrond- en voorbereidingsmateriaal. Tijdens het afgelopen seminar waren de trainers twee vrouwen en het hoofdthema was zwangerschap en gevaarlijke stoffen. Elf mannen en een derde vrouw van de mijnbouwbond NPG en de SPB namen deel. 

Goed voorbereid

Ton: “De bedoeling van het seminar is zoals altijd om van elkaar te leren en elkaar te verbeteren. Er waren trainers die eerder deelnamen en enkele nieuwe mensen. De vrouwelijke trainers hadden de wet op dit gebied goed doorgeplozen, net als ons boek. Ze waren heel goed voorbereid! Trainster Oksana trok zelf de conclusie dat er in de wet veel meer was geregeld dan dat zij wisten. Zij kon een mooi praktijk voorbeeld f geven om aan te tonen waarom het belangrijk is die kennis te hebben: Vanwege ziekte van haar jonge kind wilde een collega van Oksana graag minder uren maken in het tractorbedrijf waar ze werkzaam is, maar de werkgever keurde dit nietgoed. Tot ze het stuk wetgeving meenam waarin staat dat zij hier recht op had; toen kreeg ze wel die vermindering in uren.”

Ton en Wim zijn erg tevreden en trots op Oksana: “Zij heeft alle seminars van ons sinds 2009, op één na, bijgewoond. We zagen haar groeien, ze is een krachtige vrouw. In het eerste seminar over veiligheid leerde Oksana van Ton en Wim over gevaar van koude vloeistoffen. Zelf had zij vanwege haar werk met koude koelvloeistof veel last van haar gewrichten. Ze schreef het management hierover, waarop ze meteen werd gedegradeerd in functie. Toch heeft ze doorgezet en intussen is ze weer terug in haar functie, krachtiger dan daarvoor. Nu zegt ze tegen andere vrouwen: ‘jullie kunnen dit ook!’” Ton verwacht dat zij één van de toekomstige leiders van de bond zal zijn.       

Een vorm van organizing  

Voor Ton en Wim is zwangerschap een thema voor mannen en vrouwen; zwanger ben je samen. Maar voor de meeste mannen was de informatie helemaal nieuw. Ze wisten niet dat vrouwen minder mogen werken als ze zwanger zijn of dat ze recht hebben op een plek om borstvoeding te kunnen geven. Ook als ze ziek kind hebben, staat in de wet hoe hier mee om te gaan. Ton en Wim maakten duidelijk dat het de taak is van de vakbond is om dit naar buiten te brengen. Wim heeft de opmerkingen van deelnemers genoteerd; één van hen zei: “ik ben al in veel veiligheidsseminars geweest, maar ik heb nog nooit zoveel geleerd als nu!”. 

Beide trainsters waren moeder, en arbeidsomstandigheden voor zwangere vrouwen en moeders is voor hen dan ook van groot belang. Omdat één op de drie werknemers in de Wit Russische mijnbouwbedrijven vrouw is, is het voor de BKDP bonden strategisch om zich met deze thema’s bezig te houden. In de woorden van Ton: “het inzetten op veiligheid rondom zwangerschap is een vorm van organising”.

Zet je in voor je eigen veiligheid

De deelnemers aan het seminar maakten in drie werkgroepjes plannen om de veiligheidssituatie rondom zwangerschap te verbeteren. De plannen variëren van dialoog met de werkgever over de rechten van zwangere vrouwen, tot het maken van een database of chemische stoffen. Ook het opnemen van het thema zwangerschap in de CAO’s kreeg prioriteit. De belangrijkste boodschap van Ton en Wim hierbij was: zet je zelf in voor je eigen veiligheid, en laat dit niet van je werkgever afhangen!

Informatie voorziening en weten waar je de nodige kennis kunt halen, dat is de basis van bewustwording over veiligheid. “Als je merkt dat je werk slecht voor je is, moet je je goed voorbereiden: waarom is het slecht? Wat staat erover in de wet? Zonder die informatie kun je de discussie niet winnen.” Wim stelt voor BKDP aan een lijst van bronnen op het internet waar deze informatie zo veel mogelijk te achterhalen is. Ook werken zij aan een thematische aanpak over social media en arbeidsomstandigheden, afgestemd op de werknemers.

We zijn een soort familie geworden

Ton en Wim zijn zelf werkzaam in de chemische industrie in Nederland. Hoewel hier in Nederland maar weinig vrouwen in werken, zijn arbeidsomstandigheden tijdens zwangerschap voor hen net zo vanzelfsprekend als andere thema’s rondom veiligheid. In de jaren ’80 kwamen de eerste vrouwelijke operators bij DSM. Wim heeft toen persoonlijk gezorgd voor goede kolf ruimtes voor borstvoedende vrouwen.

De BKDP en haar leden hebben al veel ervaringen en kennis met Ton en Wim gedeeld. De Nederlandse kaderleden zijn intussen niet alleen deskundigen op het gebied van VGWM in Nederland, maar ook in Belarus. De BKDP nodigde ze dan ook uit voor hun viering rondom het twintig jarige bestaan van de onafhankelijke vakbonden, op de vrijdag voorafgaand aan het veiligheidsseminar. Ton en Wim gaven beiden een toespraak, waarin ze BKDP feliciteerden namens FNV Bondgenoten, namens TIE-Netherlands en persoonlijk. Ton: “Ze zijn heel trots dat ze de BKDP twintig jaar geleden hebben opgericht. En dat ze ondanks de moeilijke Wit Russische omstandigheden nog bestaan. De steun vanuit FNV Bondgenoten heeft hier ook aan bijgedragen. Wij hebben zo nauw met ze samen gewerkt dat we een soort familie van ze zijn geworden.”

      

 

Dit seminar werd mogelijk gemaakt door financiering van:

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren