Metaalwerkers uit Nederland en Turkije samen op de barricade

Printervriendelijke versieSend by email

Metaal bedrijven organiseren zich internationaal steeds beter. Bekende bedrijven als Bosch, Tata Steel, Prysmian Draka hebben inmiddels vestigingen over de hele wereld voor het optimaliseren van productie en winsten. Er valt echter vaak nog veel te verbeteren als het gaat over het ‘optimaliseren’ van de arbeidsomstandigheden en vakbondsvrijheden in deze multinationale metaalfabrieken. Daarom organiseert TIE-Netherlands, in samenwerking met de WIS Metaal FNV, FNV Mondiaal, SOMO en de Turkse Metaalbond Birlesik Metal-Is een internationaal uitwisselingsprogramma tussen metaalarbeiders. Het project is specifiek gericht op een uitwisseling tussen vakbondsleden uit metaalbedrijven die zowel in Nederland als Turkije vestigingen hebben. Dit met de doelstelling om de arbeidsomstandigheden in deze multinationale metaalbedrijven beter in kaart te brengen, strategieën over zelforganisatie uit te wisselen en elkaar te versterken in het afdwingen van internationale regelgeving wat betreft arbeids- en vakbondsrechten. Zie deze link voor eerdere projectactiviteiten.

Delegatie Turkse metaalbond in Nederland

In het kader van dit solidariteitsproject, bezocht in de week van 5 oktober een delegatie van 9 metaalwerkers uit Turkije, lid van de Turkse metaalbond Birlesik Metal-Is, Nederland. Op het programma stond een volle week van bijeenkomsten met collega’s van FNV, een bedrijfsbezoek aan Tata Steel, een solidariteitsbezoek aan een staking bij Prysmian Draka in Emmen, een publieksbijeenkomst met de Turkse arbeidersvereniging DIDF en deelname aan de Young & United demonstratie en anti-TTIP manifestatie in Amsterdam. De delegatie uit Turkije bestond uit vakbondsvertegenwoordigers van verschillende metaalmultinationals die ook in Nederland vestigingen hebben zoals Legrand, Bosal, Prysmian Draka, Powerpacker, Mahle, ABB en Tata Steel. 

Verschillen in organiseren op de werkvloer in Turkije en Nederland.

Op dinsdag vond er een bijeenkomst plaats met de Werkgroep Internationale Solidariteit-FNV Metaal. Er werd vooral informatie uitgewisseld over de arbeidsomstandigheden in de betrokken bedrijven. Vooral opvallend was dat het proces van vakbondsorganisatie in metaal bedrijven er in Nederland en Turkije heel anders uitziet. Dit komt vooral door de verschillende wetgeving over vakbondsrechten in beide landen. Zo is er in Turkije maar 1 vakbond per bedrijf toegestaan, die bovendien pas ‘legaal erkend wordt’ door de overheid als de vakbond 50+1 % van de werknemers bedrijf georganiseerd heeft. Totdat de vakbond dit bereikt heeft moet deze ‘ondergronds’ organiseren, want als het bedrijf erachter komt dat een vakbond de werknemers probeert lid te maken worden deze vaak per direct ontslagen worden. De meeste vakbondsrechtenschendingen vinden dan ook plaats in deze fase van vakbondsorganisatie. Mehmet Kaddar, vakbondsvertegenwoordiger bij Bosal in Turkije vertelt: toen wij begonnen met organiseren zijn er 24 werknemers ontslagen. En net voor de CAO onderhandelingen werden er weer 6 ontslagen. Sommige van onze vakbondsorganisers zijn we 2 keer ontslagen. Uiteindelijk, en met hulp van de Belgische bond (Bosal is een Belgisch bedrijf), zijn ze weer aangenomen en hebben we uiteindelijk de meerderheid verkregen”.

Echter als de bond in Turkije er eenmaal in geslaagd is die 50+1% te organiseren en ze legaal bestaandsrecht heeft, heeft ze veel meer macht in het bedrijf dan de vakbonden in Nederland. Dit komt omdat, als die bond eenmaal legaal is, alleen de aangesloten leden gebruik mogen maken van de CAO die door die bond wordt afgesloten. Daardoor is de organisatie graad, als de vakbond eenmaal legaal geïnstalleerd is in een bedrijf, vaak 70-80%. In Nederland is er geen drempel om te organiseren in een bedrijf, dus zijn er vaak meerdere vakbonden actief. Bovendien gelden CAO’s voor alle werknemers, onafhankelijk of ze lid zijn of niet. Dit maakt dat de vakbond in Nederland in meer bedrijven leden heeft in vergelijking met Turkije, maar dat de organisatiegraad wel vaak veel lager ligt per bedrijf.

Bedrijfsbezoek bij Tata Steel

De hele woensdag ochtend en middag stond in het teken van het bedrijvenbezoek aan Tata Steel. Onder begeleiding van Tata Steel kaderlid Aydin Kavrar, kregen de Turkse kaderleden een rondleiding door de fabriek. Hierbij waren vooral veel vragen over veiligheid en gezondheid: het regelen van frisse lucht in de fabriek, de lawaaioverlast en gebrek aan zonlicht waren punten waar vooral over doorgevraagd werd.

Na de rondleiding was er een ronde tafel gesprek met meerdere kaderleden van Tata Steel en de bestuurder Tata Steel Aad in ’t Veld. De Turkse delegatie vroeg vooral veel over hoe men er zorg voor draagt om CAO onderhandelingen democratisch en samen met de leden vorm te geven. En er was veel aandacht over de acties die zowel in Turkije als in Nederland worden gevoerd voor het afsluiten van een goede CAO.

Na de bijeenkomst bij Tata Steel, reisden de vertegenwoordiger van internationale zaken van Birlesik Metal, samen met de vakbondsvertegenwoordiger van Mahle Turkije, nog af naar Lochum. Daar hadden ze nog een onderhoud met collega vakbondsleden van Mahle Nederland.

In gesprek met beleidsmakers en collega’s.

De donderdag was het vooral de dag van de lobby en het ontmoeten van collega’s van FNV Mondiaal. In de ochtend werd er een bezoek gebracht aan het ministerie van buitenlandse zaken. Hierbij werden we vergezeld door Kristen Genovese, werkzaam op de afdeling klachtenmechanismen bij SOMO. Dit bezoek vond plaats in de context van een klacht die Birlesik Metal-Is, SOMO en TIE hebben ingediend bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) in verband met arbeidsrechtenschendingen binnen de Turkse metaal multinational Turk Metal. De EBRD leende dit bedrijf miljoenen ter ‘ontwikkeling’ van arbeidsplaatsen in Turkije, maar onder de voorwaarden dat Turk Traktor vakbondsvrijheden zouden respecteren. Tegen deze beloftes in, werden afgelopen April verschillende vakbondsleden bij Turk Traktor ontslagen na een staking (zie hier voor meer achtergrond). Het overleg was er vooral op gericht om de vertegenwoordigers van beide ministeries te vragen om de Nederlandse verantwoordelijke bij EBRD te verzoeken er zorg voor te dragen dat de klacht goed behandeld wordt (wat helaas vaak niet het geval is).

In de middag bracht de hele delegatie een bezoek aan FNV Mondiaal, waar ze een ontmoeting hadden met beleidsmedewerker Wilma Roos. Het gesprek ging vooral over de situatie wat betreft arbeidsrechten in Turkije en de relevantie van solidariteit vanaf de werkvloer. Verschillende delegatie leden noemden daarbij voorbeelden van acties die ze in hun fabrieken in Turkije hadden georganiseerd en die werden ondersteund door collega’s van buitenlandse bonden. Bahri Durmaz vertelde: “In het organisatie proces bij Mahle werden er veel mensen ontslagen. Daarnaast was er veel intimidatie en druk vanuit het management tegen onze bond. Toen hebben we de hulp ingeroepen van het Duitse IG Metal. Met hulp van onze vakbondskameraden van Mahle in Duitsland is de situatie uiteindelijk verbeterd, heeft Birlesik Metal-Is de meerderheid verkregen en mogen we nu CAO onderhandelingen voeren”. Nesim Kolos vult aan: “Als internationale vakbonden geen uitwisselingen zouden hebben vanaf de werkvloer dan is het nog makkelijker voor de werkgever om de kracht van de werknemers te breken. Als we internationaal solidariteit kunnen organiseren vanuit de bedrijven kunnen we elkaar in beiden landen ondersteunen als we in de problemen komen, kun je krachten bundelen en gezamenlijk actie voeren”.

Gezamenlijk op de barricade

Deze daad werd gelijk bij het woord gevoegd op vrijdag: die stond in het kader van de gezamenlijke actie. In de context van de stukgelopen CAO onderhandelingen  in de metaalsector wordt er in Nederland al maandenlang gestaakt bij verschillende metaalbedrijven. Zo-ook op vrijdagochtend bij Prysmian Draka in Emmen. Bij de Turkse delegatie was ook een kaderlid van Prysmian Draka uit Turkije, dus vertrokken we op vrijdagochtend om 6.00 richting Emmen. In de bus had de Turkse delegatie Nederlandse slogans uit het hoofd geleerd. Aangekomen bij de staking in Emmen werden deze samen met de stakende werknemers van Prysmian Draka Nederland geschreeuwd (“Hun strijd, Onze Strijd, Internationale Solidariteit”). Zie hier voor meer foto's van de staking.

Na de staking voor de poorten van het bedrijf, ging een deel van de stakers, samen met de Turkse delegatie, richting uitzendbureau Tempo Team. Zo’n 30 werknemers van Prysmian werken in het bedrijf via dit uitzendbureau, maar doen dit onder slechtere arbeidsvoorwaarden dan de vast krachten. Om deze arbeidsvoorwaarden gelijk te trekken werd er een petitie aangeboden bij Tempo Team. Dit alles onder de begeleiding van de ritmes van sambaband Rhythms of Resistance. De manager had de bui al zien hangen en had het pand verlaten. Een overdonderde medewerkerster nam hierop de petitie in ontvangst (zie deze link en deze link voor meer nieuwsberichten.

Op zaterdagochtend deed de delegatie uit Turkije mee in de Young & United demonstratie in Amsterdam voor afschaffing van het minimum jeugdloon (zie deze link voor de actie video ). Met schorre stem van het schreeuwen werd vervolgens ook nog meegelopen in de anti-ttip demonstratie in Amsterdam (zie deze link voor achtergrond en actie video).

Solidariteit vanaf de werkvloer

De week eindigde natuurlijk met een enorme anti-climax voor de vakbondsleiders uit Turkije: namelijk met het nieuws van de verschikkelijke aanslag op de vakbondsdemonstratie in Ankara (zie deze link voor meer informatie). Desalniettemin was het een geslaagde week voor betrokken vakbondsleden uit zowel Nederland als Turkije. Bovendien werden de nieuw opgedane contacten gelijk gebruikt ingezet voor een solidariteitsactie: In het kader van de verschillelijke bomaanslag in Ankara gingen verschillende metaalfabrieken in Turkije in staking. De collega’s in Nederland, degenen die de delegatie uit Turkije ontmoet hadden, maakten hierop solidariteitsfoto’s om hun collega’s in Turkije een hart onder de riem te steken. Een mooi voorbeeld van internationale solidariteit vanaf de werkvloer gelijk in de praktijk gebdacht.

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren