Chileense vakbond trotseert Walmart

Printervriendelijke versieSend by email
De supermarktgigant Walmart staat bekend om haar anti-vakbondbeleid. Toch hebben werknemers in Chili een onafhankelijke vakbond op kunnen zetten in een distributiecentrum van Walmart. 

 

The supermarket giant Walmart is known for its anti-union policy. Employees in Chile nevertheless were able to establish an independent union in a distribution centre of Walmart.

“We zijn trots. We werkten onder abusievelijke omstandigheden en vandaag de dag krijgen we respect. Zonder veel ervaring hebben we in vier jaar bereikt wat andere vakbonden pas na tientallen jaren strijd bereiken. De sleutel tot succes was de opbouw van een toegewijde en democratische vakbond.”

Dit zijn de woorden van de leiders van de vakbond van het distributiecentrum D&S in Santiago, Chili. In 2006 richten werknemers er een vakbond op. Sinds eind 2008 is het bedrijf in handen van het Amerikaanse supermarktconcern Walmart.  
 
Anti-vakbondsbeleid
De multinational Walmart is de grootste detailhandel ter wereld. Het bedrijf heeft winkels in veertien landen waaronder Argentinië, Brazilië, Chili, Costa Rico, El Salvador, Guatemala, Honduras, Mexico, Nicaragua en Puerto Rico. In Mexico is Walmart, net als in de VS, zelfs de grootste private werkgever. Maar Walmart staat ook bekend om de lage lonen en slechte werkomstandigheden van haar werknemers, de discriminatie van vrouwen, uitbuiting van illegale immigranten, milieuvervuiling, schending van wetten rondom kinderarbeid, en het het anti-vakbondsbeleid dat het bedrijf systematisch toepast.
 
Een rapport van Human Rights Watch onthulde in 2007 hoe Walmart “werknemers en managers vanaf het moment dat ze in dienst treden indoctrineert om vakbonden tegen te gaan.” Hiervoor is zelfs een speciale ‘managers toolbox’ ontwikkeld.
 
In Chili heeft Walmart bij de ingang van het hoofdkantoor een monument staan met het portret van oud-dictator Pinochet. Bovendien is de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de supermarkten van D&S in handen van Sergio Diaz, oudgediende van de geheime dienst CNI en verantwoordelijk voor ernstige mensenrechtenschendingen.  Dertig jaar na de militaire dictatuur past Diaz zijn ervaring met ondervragingen, het volgen van auto’s of het volgen van mensen met camera’s, toe op de werkvloer.
 
Weinig te verliezen
Toch heeft Walmart de vakbond van de werknemers van D&S in Chili niet kunnen vernietigen. Al voor de overname had D&S, Chili’s grootste voedselhandelaar, de slechte naam geen enkele vakbond te tolereren. Een kleine groep van twintig werknemers wist zich vanaf 2005 in het geheim te organiseren. Met steun van TIE-Chile ontwikkelden zij strategieën om de vakbond te doen groeien en uiteindelijk te onderhandelen en verbeteringen voor de werknemers af te dwingen.
 
“Er bestond een sterk ongenoegen onder werknemers,” aldus Christian Prat, penningmeester en één van de oprichters van de vakbond. “We hadden schandalige werkomstandigheden. Je wist nooit hoeveel je aan het eind van de maand uitbetaald kreeg. Veel hing af van hoe je die maand bij de supervisor viel. We werkten vijf zondagen achter elkaar en wisten niet hoeveel we hiervoor zouden krijgen.” Ook werkten werknemers met kerst en draaiden ze soms dagen van twintig uur. Altijd was er de angst voor ontslag.
 
Volgens Patricio Palacios, president van de vakbond, heeft het bedrijf nooit geïnvesteerd in de werknemers. “Vooral op het gebied van veiligheid was dat nodig. Er gebeuren veel ongelukken op het werk. Hoeveel weten we niet, want het bedrijf rapporteert ze niet.”
 
“We wisten dat het moeilijk was een vakbond op te zetten,” aldus Prat, “maar we hadden weinig te verliezen.”
 
25 dagen staking
Een jaar lang overtuigde de groep in het geheim ook andere werknemers om zich te organiseren. Toen ze in mei 2006 honderd man telden, maakten zij de vakbond officieel. Omdat de leiders de namen van de leden niet aan het bedrijf bekend maakten, kon het bedrijf geen actie tegen de werknemers ondernemen. De interne structuur van de bond, onafhankelijk en zonder politieke kleur, waarin ieder lid meedoet en meebeslist, is volgens de leiders essentieel voor de kracht en het succes van de vakbond.  
 
De eerste collectieve onderhandeling van de nieuwgevormde vakbond mondde in september 2006 uit in een staking, omdat D&S op geen enkele eis inging. Na vijfentwintig dagen gaf het bedrijf op enkele punten toe. Economisch gezien stelde het weinig voor, maar de actie had de groep enorm versterkt, zowel inhoudelijk als in het aantal leden. Vandaag de dag telt de vakbond ruim twaalfhonderd leden. Dat is zevenennegentig procent van het totale aantal werknemers in het bedrijf.   
 
Tijdens de onderhandelingen van 2008 werden alle eisen ingewilligd. Het gemiddelde salaris is sinds 2006 bijna verdubbeld, de eindejaarsuitkering verdrievoudigd. In 2010 kregen de werknemers voor het eerst vakantiegeld. De vakbond heeft twee kantoren in het bedrijf, en een eigen krant. Ook bestaat er nu een ‘politieke vakbondsschool’ waar leden kennis kunnen opdoen op het gebied van de arbeidswetgeving, de geschiedenis van de arbeidersbeweging, of het in kaart brengen van de productie. Van groot belang voor de werknemers is het respect dat ze hebben weten af te dwingen.  
 
Individuele voordelen
“Maar,” zegt Palacios, “later begrepen we waarom ze ons alles gaven. De onderhandelingen over de fusie met Walmart waren bezig, en ze wilden stabiliteit in hun bedrijf.”       
 
De leden zijn zich bewust van de slechte reputatie die de nieuwe eigenaar heeft ten aanzien van vakbonden. Sinds de overname zijn ze extra alert. “Het bedrijf is continue bezig met het bestuderen hoe ze vakbonden kunnen vernietigen,” aldus de vakbondsleden. “Het eerste teken was het verbieden van vakbondsbijeenkomsten onder werktijd.” Ook het omkopen van vakbondleiders komt veelvuldig voor: “met extra bonussen, huisvesting, of onderwijs voor de kinderen.” Alles gaat op individuele basis. “Ze bieden individuele voordelen aan, maar als je ze collectief om iets vraagt dan gaan ze hier niet op in.”
 
Tijdens een bezoek van enkele leden aan Walmart in Brazilie werd hen de impact van het bedrijf duidelijk: “We zagen hoe Walmart ‘haar cultuur’ oplegt en probeert te overtuigen dat deze de beste is. Wij zagen dezelfde uitbuiting die wij voor de oprichting van onze vakbond kenden. We hebben die periode van uitbuiting gehad en die willen we niet meer terug. Walmart of geen Walmart.”
 
 
Meer informatie:  
TIE-Chile. Sindicato de Trabajadores Bodegas LTS. D&S – Walmart. “Contando nuestras Historias Llenas de Lucha y Dignidad”.
Website Sindicato Walmart: http://www.sindicatowal-martchile.cl

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren