Discussies in Belarus met inbreng van Nederlandse kaderleden

Printervriendelijke versieSend by email

Hoe kan de onafhankelijke vakbond in Belarus zorgen dat de wetgeving die werknemers beschermt ook daadwerkelijk in praktijk wordt gebracht? De kaderleden Peter Koch en Piet de Vries dachten met de Wit Russen mee in deelden hun kennis en ervaring tijdens een seminar in Minsk.     

How can the independent union in Belarus guarantee that the legislation that should protect workers is really put into practice? Union activists Peter Koch and Piet de Vries thought together with the Belarussians and shared their knowledge and experience during a seminar in Minsk.  

De leden van de BKDP, de grootste onafhankelijke vakbond van Belarus, zien het dikwijls gebeuren: allerlei op zich prachtig geformuleerde rechten van werkgeverszijde worden simpelweg genegeerd of totaal anders geïnterpreteerd. Vandaar dat de BKDP op 26 en 27 maart een seminar organiseerde over ‘naleving van arbeidswetgeving en de controle van de vakbond hierop’. Twee experts uit Nederland werden uitgenodigd om hun ervaring en kennis op dit gebied te delen. Dat waren de kaderleden Piet de Vries, met vooral veel theoretische en historische kennis over arbeidswetgeving, en Peter Koch, die in de dagelijkse praktijk veel bruikbare ervaring heeft opgedaan.  

Goede rolverdeling

Peter en Piet hadden de rollen goed verdeeld: “Peter zou de controle op naleving van CAO's op sector- en bedrijfsniveau voor zijn rekening nemen. Daarbij ging hij uiteraard uit van zijn praktijkervaring als OR-voorzitter en kadergroepvoorzitter binnen zijn eigen bedrijf. Piet daarentegen zou uitgaan van het nationale niveau: hoe is de naleving van de wetgeving rond CAO's precies geregeld.” Zo vulden ze elkaar en de Wit Russen, waar nodig, aan.

“Bovendien spraken we tijdens de voorbereiding van hun rol tijdens het seminar af dat het leeuwendeel van de beide dagen sterk gewijd zou zijn aan de onderlinge discussie van onze Belarussische collega’s die in het seminar deelnamen. Daarom zouden wij uitsluitend ingaan op vragen die de deelnemers hadden over de Nederlandse situatie en hoe de vakbondscontrole op uitvoering van CAO's er hier uitziet.”

Wetgeving en vakbondsactiviteiten

Het seminar vond plaats in de vakbondslokalen van de BKDP aan de rand van Minsk. Er waren in totaal 14 deelnemers; met name uit de mijnsector, de metaal, de bouw, maar ook iemand van een universiteit en een studente Frans. Er waren twee vrouwen aanwezig.

De deelnemers discussieerden veel over hun eigen situatie. Na een kennismaking en een overzicht op basis van ILO-informatie over internationale en nationale wetgeving over vakbonden, bediscussieerden de deelnemers in werkgroepen de stand van zaken in Belarus. Piet en Peter: “Na de lunch gaf Vladimir een overzicht over de wettelijke normen over  vakbondsactiviteiten binnen de bedrijven en de wettelijke basis voor het functioneren van wat wij een bedrijfs(leden)groep noemen. Er ontstond een intensieve en levendige discussie over aangereikte vraagstellingen, waarbij het uitsluitend ging om de persoonlijke ervaringen van iedere deelnemer. Aan het eind van die eerste dag volgde een paneldiscussie over de vraag hoe het werk vanuit de bond op bedrijfsniveau zou moeten worden georganiseerd, om de effectieve bescherming van werknemersrechten te bereiken.”

Historisch overzicht

Het werd de Nederlandse experts al gauw duidelijk dat de nadruk terecht lag op de onderlinge meningsvorming van de Wit Russen. Peter en Piet: “De praktijk en wet- en regelgeving in Belarus wijkt zo sterk af van de Nederlandse situatie, dat het geen zin heeft zomaar over de gang van zaken 'bij ons' te refereren.”

Wèl bestond de bijdrage van de Nederlandse kaderleden de eerste dag uit een historisch overzicht over de wetgeving over de CAO’s, die er al is vanaf 1907. Piet: “Deze werd gevolgd door versterking in wetgeving in 1927 en vooral in 1937, toen de algemeen verbindend verklaring werd vast gelegd. Weliswaar hebben we dit historisch overzicht volledigheidshalve gecompleteerd met de wet op de OR sinds 1950, de PBO en de SER, en de versterking van de inspraak en zeggenschap via wetswijzigingen in 1971 en 1979, maar om het geheel niet ingewikkelder te maken voor onze collega's hadden we al afgesproken om niet verder over de rol van de OR te reppen. Daarentegen was het juist de bedoeling om met het historisch verhaal te laten zien dat effectieve wettelijke instrumenten ter bescherming van werknemersrechten niet zomaar uit de lucht komen vallen. Zij vereisen een zeer lange adem qua politieke strijd.”

De tweede dag van het seminar gingen de deelnemers in werkgroepen verder in op thema’s zoals de rechten van de werknemers en de verplichtingen van de werkgever, de mogelijkheid een vrije vakbond op bedrijfsniveau op te zetten en het beïnvloeden van werkgevers.

Stappenplan bedrijfsniveau

Aan het eind van de dag kwam de belangrijkste inbreng van de Nederlanders aan de orde: een door Peter grondig voorbereid stappenplan om aan te geven wat er precies op bedrijfsniveau gebeurt in samenspraak tussen de verantwoordelijke bondsbestuurder en de bedrijfskadergroep richting de onderhandelingen met de werkgever. Peter: “In onze Nederlandse (arbeids)verhoudingen is daarbij sprake van een rol- en taakverdeling tussen de externe, professionele bondsbestuurder en de vakbondsstructuur op bedrijfsniveau. In veel landen is dit gewoon niet het geval, maar niettemin kan zo'n heel secuur praktijkvoorbeeld van mijn bedrijf op termijn schitterend als wenkend perspectief dienen.”

Terugkijkend op het seminar zien de Nederlandse kaderleden hun enigszins terughoudende rol tijdens dit seminar als een juiste beslissing. De onderlinge taakverdeling waarbij zij een theoretische, historische benadering combineerden met een praktijkgericht en concreet voorbeeld op bedrijfsniveau, bleek prima te werken. De deelnemers waren in hun eigen evaluatie zeer positief over ieders inbreng, de perspectieven voor de toekomst en die steun die in de samenwerking tussen de bonden in seminars worden geboden.

Piet en Peter: “Het hele seminar was zeer interactief van opzet, met zeer intensieve discussies, actieperspectieven en uitwisseling van nieuwe ideeën en ervaringen. Niet voor niets maakte dit seminar deel uit van een lange reeks van trainingen en seminars met kennis- en ervaringsoverdracht. De rol van de WIS-metaal is daarin zeer wezenlijk.”

 

Peter Koch en Piet de Vries

 

 

More About Us

       

 
 
Inhoud syndiceren